Strefa Centrum wraca do mieszkańców. Czy w Jastrzębiu-Zdroju powstanie nasz własny "Central Park"?

Prawie czternaście hektarów w samym sercu miasta – właśnie tyle obejmuje Strefa Centrum, która w listopadzie ubiegłego roku wróciła do zasobów miejskich. Teren położony pomiędzy ulicami Warszawską, Północną, Sybiraków oraz Porozumienia Jastrzębskiego od lat budzi olbrzymie zainteresowanie. Dziś nadszedł czas na realne planowanie nowego serca Jastrzębia-Zdroju.

Skuteczność, która otwiera nowe możliwości

Przez wiele lat przyszłość tego ogromnego terenu stała pod znakiem zapytania, a mieszkańcy z nadzieją, ale i zniecierpliwieniem czekali na rozwój wydarzeń. Przełom nastąpił w listopadzie ubiegłego roku, kiedy udało się skutecznie doprowadzić do finału proces odzyskania Strefy Centrum. Ten sukces otwiera przed miastem zupełnie nowy rozdział i udowadnia, że w kluczowych sprawach można osiągnąć wyznaczony cel.

Zamiast oglądać się w przeszłość, Jastrzębie-Zdrój rusza do działania. W marcu podpisano umowę z uznaną pracownią architektoniczną Medusa Group z Bytomia na opracowanie „Studium programowo-przestrzennego terenu Nowego Centrum”. To zespół z ogromnym dorobkiem – projektowali między innymi biurowce .KTW obok katowickiego Spodka czy prestiżowy Hotel Nobu w Warszawie. Dokument ma być gotowy do końca roku.

Jastrzębski "Central Park" – oaza w środku miasta

Zgodnie z założeniami, nowa, centralna część miasta ma integrować funkcje mieszkaniowe, usługowe i publiczne. Jednak to, co budzi największe emocje, to ogólnodostępna strefa zieleni w formie parku oraz główny plac śródmiejski.

Jak powinno wyglądać to miejsce? Warto czerpać z najlepszych światowych wzorców. Idealnym punktem odniesienia wydaje się nowojorski Central Park. Kto miał okazję go odwiedzić, wie, że potrafi on mocno zaskoczyć. Spodziewamy się tam równo przystrzyżonych alejek, przypominających francuskie ogrody czy nasze rodzime Łazienki, a tymczasem to przestrzeń, w której wizualna ingerencja człowieka wydaje się ograniczona do absolutnego minimum. To miejsce, które oddycha. Królują tam biegacze, spacerujące rodziny i nieskrępowana natura.

Choć nowojorski park sprawia wrażenie dziewiczego lasu, w rzeczywistości ta „dzikość” została zbudowana od podstaw. Amerykańscy budowniczowie musieli wysadzić miliony ton skał. My w Jastrzębiu-Zdroju jesteśmy w nieporównywalnie lepszej sytuacji. Mamy do dyspozycji niemal gotowy produkt – piękną naturę i wiekowe drzewa w samym centrum miasta. Wystarczy ją z szacunkiem zaadaptować.

Dzikie płuca miasta i przestrzeń dla kultury

Priorytetem musi być zachowanie rosnących tam wiekowych drzew. Rozłożyste korony, w połączeniu z inteligentnie zaprojektowaną fontanną, stworzyłyby unikalny mikroklimat. W upalne dni mieszkańcy znaleźliby tam naturalną ulgę od miejskiej betonozy.

Ten naturalny krajobraz powinien być również funkcjonalny. Jak mogłoby to wyglądać w praktyce?

• Stała scena plenerowa: Wkomponowana w otoczenie, przeznaczona na letnie koncerty.

• Obiekt wielofunkcyjny: Nienarzucający się, piętrowy budynek pełniący funkcję całorocznego zaplecza (punkty gastronomiczne, sale na warsztaty czy urodziny dla dzieci), oszczędzający cenną przestrzeń na ziemi.

• Miejsca pamięci: Subtelnie wplecione w zieleń strefy dedykowane m.in. bohaterom Powstań Śląskich czy poległym górnikom.

Lekcja z przeszłości – nie powielajmy starych błędów

Aby nowa przestrzeń służyła mieszkańcom, musimy wyciągnąć wnioski z przeszłości. Dotychczasowe koncepcje rewitalizacji – jak w przypadku Parku Zdrojowego – przyniosły rozwiązania budzące dziś kontrowersje. Znaczne wybetonowanie tamtego obszaru sprawia, że w upalne dni trudno tam o wytchnienie.

Podobnym przykładem jest zamknięcie dla ruchu ulicy 1 Maja na odcinku od skrzyżowania z ulicą Witczaka. Zamiast ożywić okolicę, stworzono zabetonowany deptak, który nie spełnia w pełni rekreacyjnych potrzeb jastrzębian. To bezcenna lekcja przed planowaniem Strefy Centrum. Bezwzględnie musimy unikać tworzenia rozległych, pustych i szybko nagrzewających się powierzchni.

Dwa parki, dwa różne światy

Skoro mamy już w mieście zabetonowane place, Strefa Centrum musi stanowić do nich radykalną przeciwwagę. Zyskalibyśmy dwie zupełnie różne, ale doskonale uzupełniające się przestrzenie:

1. Park Zdrojowy: Przestrzeń reprezentacyjna o utwardzonym podłożu, idealna na oficjalne defilady, ślubowania, miejskie obchody państwowe czy wystawy.

2. Strefa Centrum: Nasz własny "Central Park" z minimalną ingerencją w istniejącą zieleń, pełniący funkcję prawdziwych, oddychających płuc Jastrzębia-Zdroju.

Twój głos ma znaczenie

To, jak ostatecznie będzie wyglądać Strefa Centrum, zależy w dużej mierze od nas samych. Prezydent Michał Urgoł zapowiadał szerokie konsultacje społeczne, podkreślając, że zdanie mieszkańców jest dla władz miasta bardzo istotne.

Dialog społeczny będzie prowadzony na kolejnych etapach prac. Będziemy mogli przedstawić swoje wnioski, oczekiwania i pomysły. To unikalna szansa, aby wpłynąć na to, jak będzie wyglądało centrum naszego miasta na najbliższe dziesięciolecia. Stwórzmy razem przestrzeń, z której będziemy dumni.

opracował Antoni Godos

redakcja jas24info