Ja nie zapomnę o tobie

Dziś, 26 lipca, obchodzimy VI Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych. Tegoroczne obchody odbywają się pod wymownym hasłem: „Ja nie zapomnę o tobie”. Te słowa trafiają w samo sedno największego dramatu współczesnych seniorów. Choć systemy opieki w naszym subregionie – od Jastrzębia-Zdroju po Pawłowice, Żory i Pszczynę – stają się coraz nowocześniejsze, żadna technologia ani instytucja nie zastąpi tego, czego brakuje najbardziej: drugiego człowieka.

"Ja nie zapomnę o tobie". Dziś Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych – co możemy im podarować?

Żyjemy w czasach bezprecedensowej transformacji demograficznej. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) jasno wynika, że żyjemy coraz dłużej – w Polsce kobiety dożywają dziś średnio ponad 82 lat, a mężczyźni blisko 75 lat. Za tymi optymistycznymi statystykami kryje się jednak mroczniejsza rzeczywistość, czyli tzw. „luka zdrowotna”.

Polacy u schyłku życia spędzają średnio od 13 do nawet 17 lat zmagając się z przewlekłymi chorobami i utratą samodzielności. Sytuacji nie ułatwia presja ekonomiczna. Jak pokazują badania, co czwarty senior z powodów finansowych musi rezygnować z podstawowych potrzeb, a wielu z nich żyje na granicy izolacji społecznej.

Nasz region reaguje na zmiany: Nowoczesna opieka nad seniorem

Subregion południowy nie pozostaje bierny wobec tych wyzwań. Samorządy i lokalne organizacje sukcesywnie odchodzą od modelu zamykania seniorów w placówkach całodobowych na rzecz aktywizacji w ich naturalnym środowisku domowym.

Zjawiskiem bez precedensu pod względem skali zastosowanej innowacji jest realizowany w Jastrzębiu-Zdroju projekt „Skoncentrowani na Seniorze”. To potężna inicjatywa realizowana we współpracy miasta ze Stowarzyszeniem EBI (z siedzibą przy ul. 1 Maja 32) oraz firmą OPIEKANOVA Sp. z o.o.

Kluczowe fakty o projekcie wsparcia:

Budżet: Całkowity koszt przedsięwzięcia wyniósł ponad 4,5 miliona złotych (przy potężnym wsparciu unijnym rzędu 3,85 mln zł).
Zasięg: Obejmuje on wsparciem aż 800 uczestników (ok. 600 pań i 200 panów) z Jastrzębia i całego podregionu.
Technologia: W domach podopiecznych zainstalowano panele wezwań kryzysowych, nieustannie łączące ich ze Śląskim Centrum Teleopieki.

Jak to działa w praktyce? W przypadku alarmu inteligentny system zawiadamia w ustalonej kolejności członków rodziny, certyfikowanych wolontariuszy, a także bliskich sąsiadów. System kładzie nacisk na odbudowę dawnych sieci samopomocy, dając seniorowi bezpieczeństwo, a jego bliskim bezcenną „opiekę wytchnieniową”. Dopełnieniem nowoczesnego systemu w Jastrzębiu są placówki pobytu dziennego, w tym Dzienny Dom Pomocy przy ul. Wrzosowej 12a oraz dedykowane Centrum Seniora „SREBRNI” przy ul. Mazowieckiej 10.

Integracja poza miastem: Od Pawłowic po Pszczynę

Swoje unikalne modele wypracowały również sąsiednie gminy. W gminie Pawłowice doskonałym przykładem jest rotacyjny „Silver Klub”, integrujący mieszkańców i wędrujący po sołectwach – od Pielgrzymowic i Golasowic, przez Pniówek, Warszowice i Krzyżowice. (Również na terenie Jastrzębia, m.in. w sołectwie Bzie, seniorzy mocno stawiają na lokalną integrację). Wspólne warsztaty, ogniska i dostęp do zniżek na basen czy grotę solną skutecznie chronią przed wykluczeniem społecznym.

Z kolei w Pszczynie i Jastrzębiu prężnie działają Uniwersytety Trzeciego Wieku i Kluby Seniora, systematycznie udowadniając, że regularny trening umysłu jest najlepszą profilaktyką zdrowotną.

Gdy stan zdrowia wymaga jednak opieki stałej, w regionie funkcjonują wyspecjalizowane jednostki zabezpieczające godność pacjentów w najtrudniejszym czasie. Należą do nich Zakłady Opiekuńczo-Lecznicze (ZOL), Domy Pomocy Społecznej i stale rozbudowywana sieć opieki paliatywnej, w tym hospicja stacjonarne i domowe działające m.in. w Żorach, Krzyżowicach, Jastrzębiu i Pszczynie.

Cicha epidemia samotności

Infrastruktura to jednak nie wszystko. Twarde dane z raportów ujawniają bolesną prawdę: ponad 30% starszych osób jest pozbawionych jakiegokolwiek materialnego i duchowego wsparcia ze strony bliskich krewnych. Nauka potwierdza, że samotność podnosi ryzyko poważnych chorób nierzadko szybciej niż otyłość czy palenie papierosów. To właśnie ona, a nie tylko problemy medyczne, jest najcięższą chorobą starości.

W nowoczesnych, sterylnych placówkach opiekuńczych starszy człowiek wciąż bywa czasem redukowany do „numeru łóżka” lub „jednostki chorobowej”, czemu kategorycznie sprzeciwia się społeczne nauczanie. Otępienie instytucjonalne i izolacja we własnych czterech ścianach potrafią zabijać znacznie szybciej niż brak leków.

Najlepszy prezent? Twoja obecność

Z okazji dzisiejszego święta Dnia Dziadków i Osób Starszych, zróbmy więc coś więcej, niż tylko szybkie wykonanie przelotnego telefonu czy wysłanie wiadomości SMS. Badania dowodzą bezsprzecznie: aktywizacja umysłowa i świadomość bycia komuś potrzebnym, realnie wydłużają lata życia w zdrowiu.

Niech ten niedzielny poranek będzie impulsem do działania. Najlepszym prezentem, jaki możemy podarować seniorom – dziś i każdego innego dnia – jest nasz prywatny czas, zainteresowanie i prawdziwa, ludzka obecność.

Zwróćmy się nie tylko ku własnym dziadkom, ale też ku tym, o których świat nieco zapomniał. Z pewnością na jastrzębskim osiedlu, na ulicach Żor, czy za miedzą w Pawłowicach, mieszka samotna seniorka lub senior. Wystarczy poświęcić chwilę na rozmowę w trakcie spaceru, zapukać z propozycją drobnej pomocy w codziennych obowiązkach domowych, czy zwyczajnie zapytać o samopoczucie. To darmowe zainteresowanie waży często o wiele więcej niż najdroższa kuracja medyczna. Zróbmy absolutnie wszystko, by mieszkańcy naszego regionu poczuli na własnej skórze, że słowa „nie zapomnę o tobie” nie są na Śląsku tylko pustym, świątecznym hasłem.

foto Starsza osoba trzymająca za rękę młodszego człowieka - obchody Światowego Dnia Dziadków i Osób Starszych w regionie Jastrzębia-Zdroju.

Jastrzębie-Zdrój, Pawłowice, Subregion Południowy, Społeczeństwo, Zdrowie, Seniorzy, Dzień Dziadków

Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych | Seniorzy w Jastrzębiu