Sierpień 1988 roku. Kopalnia otoczona przez kordony ZOMO. Na ulicach miasta godzina milicyjna, a w sercach strajkujących górników jeden nadrzędny cel – ponowna legalizacja NSZZ „Solidarność”. Wydarzenia, które wstrząsnęły chylącym się ku upadkowi systemem PRL, wciąż żyją w pamięci mieszkańców Jastrzębia-Zdroju. W sobotę, 5 września 2026 roku, bohaterowie tamtych dni po raz kolejny stanęli ramię w ramię podczas Akademii „Pamięć Jastrzębska”.

38. rocznica strajków w KWK Manifest Lipcowy. Jastrzębie-Zdrój pamięta o Zrywie Wolnościowym z 1988 roku

Strajk, który wybuchł 15 sierpnia 1988 roku w ówczesnej kopalni „Manifest Lipcowy” (obecnie KWK „Zofiówka”), nie był tylko lokalnym protestem. To właśnie z Jastrzębia-Zdroju poszedł impuls, który obiegł cały kraj i ostatecznie doprowadził do transformacji ustrojowej w 1989 roku. Górnicy, mimo potężnej presji, blokady zakładu przez milicję i zastraszania, wytrwali do 3 września. O tym bezkompromisowym oporze przypomniało Stowarzyszenie „Pamięć Jastrzębska”, organizując tegoroczne obchody pod wymownym hasłem: „Pamięć Jastrzębska pamięta i zapomnieć nie pozwoli »Wolność z Nami«”.

Hołd dla nieustępliwych. Przebieg Akademii „Pamięć Jastrzębska”

Sobotnie obchody miały charakter godny wagi tamtych wydarzeń. Akademię zainaugurowało uroczyste wprowadzenie sztandaru Stowarzyszenia i wspólne odśpiewanie hymnu. Głos zabrał Alojzy Pietrzyk, który powitał zgromadzonych i nakreślił ramy historyczne uroczystości. Zwieńczeniem pierwszej części spotkania była modlitwa w intencji uczestników zrywu, poprowadzona przez kapelana Stowarzyszenia, ks. dr. Ireneusza Bruskiego.

Dla wielu zgromadzonych najważniejszym momentem popołudnia był akt wręczenia Krzyża Niepodległości. To prestiżowe odznaczenie z rąk posła Adama Słomki odebrali Zygmunt Miernik oraz ks. dr Ireneusz Bruski – postaci nierozerwalnie związane z walką o suwerenną Polskę i dbałością o pamięć historyczną w regionie.

Państwowe odznaczenia i medale za walkę o wolność

Akademia stała się miejscem uhonorowania tych, którzy w najtrudniejszych momentach nie zawahali się zaryzykować własnej wolności i kariery. Zgodnie z decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ministra Lecha Parella, wręczono medale państwowe. Uroczystego aktu dekoracji, po uprzednim odczytaniu decyzji, dokonał płk rez. dr Ryszard Najczuk.

Medalem „Pro Bono Poloniae” zostali uhonorowani:

Andrzej Szostak
Jan Tatarczyk

Medalem „Pro Patria” odznaczeni zostali:

Ewa Albrycht
Mirosław Kolb
Jan Misiak
Marian Rzepa

Nagrody Stowarzyszenia „Pamięć Jastrzębska”

Poza odznaczeniami państwowymi, zarząd Stowarzyszenia uhonorował osoby szczególnie zasłużone w lokalnej działalności społecznej i niepodległościowej, przyznając własne wyróżnienia. To wyraz uznania środowiska dla ludzi, którzy na co dzień kultywują pamięć o Zrywie Wolnościowym z 1988 roku.

Tytuł „Człowiek Wolności i Niepodległości”: ks. dr Ireneusz Bruski.
Wielka Nagroda „Pamięć Jastrzębska” za „Wierną Służbę Polsce”: Stanisław Wawryka.
Wielka Nagroda „Pamięć Jastrzębska” za Działalność Niepodległościową i Społeczną: Andrzej Hałabura.
Certyfikaty „Człowiek Wolności i Niepodległości”: Waldemar Pałgan, Jerzy Pająk.
Nagrody „Pamięć Jastrzębska” za Działalność Niepodległościową i Społeczną: Waldemar Biazik, Remigiusz Rudnicki, poseł Adam Słomka, Tadeusz Dutkiewicz, Zygmunt Miernik, Alojzy Pietrzyk.

Dla wielu zgromadzonych najważniejszym momentem popołudnia był akt wręczenia Krzyża Niepodległości. To prestiżowe odznaczenie z rąk posła Adama Słomki odebrali Zygmunt Miernik oraz Alojzy Pietrzyk – postaci nierozerwalnie związane z walką o suwerenną Polskę i dbałością o pamięć historyczną w regionie.

Uroczystość, zwieńczona odprowadzeniem sztandaru, udowodniła, że Jastrzębie-Zdrój nie traktuje swojej historii wyłącznie jako zamkniętego rozdziału w podręcznikach. To żywa narracja o ludziach z krwi i kości, bez których determinacji w 1988 roku, mapa polityczna współczesnej Polski mogłaby wyglądać zupełnie inaczej.

Jastrzębie-Zdrój, strajki 1988, Manifest Lipcowy, Zofiówka, Pamięć Jastrzębska, Zryw Wolnościowy, Alojzy Pietrzyk, odznaczenia państwowe, historia Jastrzębia, Solidarność