40 lat w cieniu reaktora: Relacja ze spotkania z Borysem Tynką

5 lutego 2026 roku mury naszej Biblioteki Głównej stały się bramą do innego świata – świata opuszczonych miast, betonowych sarkofagów i historii, które mimo upływu czterech dekad, wciąż budzą dreszcz emocji.

Z okazji zbliżającej się 40. rocznicy awarii w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej gościliśmy Borysa Tynkę, wybitnego podróżnika i jedynego Polaka posiadającego oficjalny certyfikat przewodnika po czarnobylskiej strefie wykluczenia. Spotkanie było połączone z promocją jego najnowszej książki – „Sekrety Czarnobyla”.

Świadek historii i teraźniejszości

Borys Tynka to postać wyjątkowa. Jako certyfikowany przewodnik, patrzy na Zonę nie tylko przez pryzmat sensacji, ale przede wszystkim przez pryzmat ludzi i faktów. Podczas spotkania autor zdradził kulisy powstawania książki, która jest efektem jego licznych wypraw do serca skażonej strefy.

Dzięki multimedialnej prezentacji uczestnicy mogli zobaczyć unikatowe, często wstrząsające zdjęcia: od rdzewiejącego diabelskiego młyna w Prypeci, po wnętrza bloku czwartego, gdzie czas zatrzymał się w nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 roku.

Co wydarzyło się 40 lat temu?

Podczas rozmowy autor przypomniał nam tragiczny kontekst wydarzeń, które na zawsze zmieniły Europę. Katastrofa w Czarnobylu nie była jedynie awarią techniczną – była splotem błędów konstrukcyjnych reaktora typu RBMK-1000 oraz tragicznych w skutkach decyzji podczas nocnego testu bezpieczeństwa.

Kluczowe tematy poruszone podczas wieczoru:

• Ofiarność Strażaków: Wspomniano o „pierwszych dwudziestu ośmiu” – strażakach, którzy gasząc pożar na dachu reaktora, nie mieli pojęcia, że walczą z niewidzialnym wrogiem. Ich heroizm uratował elektrownię przed jeszcze większym dramatem.

• Likwidatorzy: Borys Tynka przybliżył losy setek tysięcy osób, które brały udział w usuwaniu skutków awarii, często pracując w ekstremalnym promieniowaniu przez zaledwie kilkadziesiąt sekund.

• Ewakuacja Prypeci: Miasto, które miało być socjalistycznym rajem dla 50 tysięcy mieszkańców, w ciągu kilku godzin stało się miastem-widmem.

„Czarnobyl to nie tylko historia o technologii, która zawiodła. To przede wszystkim opowieść o ludzkiej naturze – o odwadze graniczącej z szaleństwem i o naturze, która dziś bezlitośnie odbiera to, co człowiek musiał porzucić”.

Zona dzisiaj: Turystyka czy pielgrzymka?

Autor opowiedział również o tym, jak obecnie wygląda zwiedzanie strefy wykluczenia. W dobie popkultury i seriali, Czarnobyl stał się miejscem „mrocznej turystyki”, jednak Tynka podkreślał wagę szacunku do tego miejsca.

Zona to dziś ogromny rezerwat, gdzie pod nieobecność ludzi odrodziła się dzika przyroda, ale to także miejsce pamięci o wielkiej tragedii.

Pamiątka na lata

Wieczór zakończył się długą kolejką po autografy. Uczestnicy mieli niepowtarzalną okazję, by nabyć „Sekrety Czarnobyla” z osobistą dedykacją autora i zadać pytania, na które nie znajdzie się odpowiedzi w podręcznikach do fizyki.

Dziękujemy wszystkim za obecność i zapraszamy do śledzenia naszych kolejnych wydarzeń!

„Szczególne podziękowania kierujemy do Pań z Biblioteki Głównej, których profesjonalizm i zaangażowanie sprawiły, że to spotkanie było tak wyjątkowe. Dzięki Waszej gościnności i doskonałej organizacji, wieczór z Borysem Tynką stał się nie tylko lekcją historii, ale przede wszystkim inspirującym wydarzeniem kulturalnym w murach naszej biblioteki. Dziękujemy za dbałość o każdy szczegół!”