Dzień Sołtysa 2026: Rola, Wybory i Życzenia dla Gospodarzy z Pawłowic i Jastrzębia-Zdroju

11 marca obchodzimy Dzień Sołtysa – święto osób, które są najbliżej spraw i problemów lokalnej społeczności. Sołtys to nie tylko funkcja administracyjna, to przede wszystkim gospodarz, społecznik i łącznik między mieszkańcami a urzędem. Z okazji ich dzisiejszego święta przyglądamy się dokładnie temu stanowisku i sprawdzamy, jak wygląda praca sołtysów w Gminie Pawłowice oraz w Jastrzębiu-Zdroju.

Kim jest sołtys i jakie funkcje sprawuje?

Sołtys to jedno z najstarszych stanowisk w polskiej administracji. Obecnie jest to organ wykonawczy jednostki pomocniczej gminy, czyli sołectwa. Praca na tym stanowisku ma charakter w dużej mierze społeczny. Do najważniejszych funkcji i obowiązków sołtysa należą:

• Reprezentacja społeczności: Reprezentowanie mieszkańców sołectwa na zewnątrz, m.in. na sesjach Rady Gminy lub Rady Miasta. Sołtys może zabierać na nich głos w sprawach swojego obszaru (nie ma jednak prawa głosu w samych głosowaniach rady).

• Organizacja zebrań wiejskich: Zwoływanie i prowadzenie zebrań, podczas których mieszkańcy bezpośrednio decydują o kluczowych sprawach, w tym o podziale środków z funduszu sołeckiego.

• Funkcja inkasenta: Bardzo często sołtys pełni funkcję poborcy, zbierając od mieszkańców lokalne opłaty i podatki (np. rolny, leśny, od nieruchomości).

• Komunikacja z urzędem: Przekazywanie mieszkańcom zarządzeń wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, a także informowanie urzędu o nagłych problemach na wsi (np. niedrożne przepusty, awarie oświetlenia, uszkodzone drogi).

Jaką władzę ma sołtys?

Choć sołtys nie ma władzy uchwałodawczej, jego bezpośredni wpływ na lokalną rzeczywistość jest znaczący i dotyka codziennego życia mieszkańców:

1. Fundusz sołecki: Sołtys ma kluczowy głos w przygotowywaniu wniosków do funduszu sołeckiego. Pilnuje, aby wybrane przez zebranie wiejskie inwestycje (np. nowe ławki, plac zabaw, remont wiaty przystankowej) zostały zrealizowane przez urząd.

2. Opiniowanie projektów: Gmina bardzo często musi konsultować z sołtysem inwestycje planowane na terenach sołectwa, w tym zmiany w planach zagospodarowania przestrzennego.

3. Zarządzanie mieniem: Wraz z radą sołecką sołtys nierzadko dba o mienie komunalne oddane do dyspozycji sołectwa, takie jak domy ludowe, świetlice wiejskie czy lokalne obiekty sportowe.

Jak wybiera się sołtysa?

Wybory na sołtysa są bardzo demokratyczne i dają mieszkańcom bezpośredni wpływ na to, kto będzie ich reprezentował. Zgodnie z przepisami prawa samorządowego:

• Prawo głosu mają wszyscy stali mieszkańcy sołectwa uprawnieni do głosowania, którzy najpóźniej w dniu wyborów kończą 18 lat.

• Wybory odbywają się w sposób bezpośredni i tajny. Uczestnicy zebrania wiejskiego otrzymują karty do głosowania i wrzucają je do urny.

• Kandydować na sołtysa może każdy pełnoletni, stale zamieszkujący w sołectwie obywatel, bez względu na przynależność partyjną – zazwyczaj wybiera się osoby ze znanych i zaangażowanych lokalnie rodzin.

• Głosowanie nadzoruje komisja skrutacyjna, powoływana spośród obecnych mieszkańców, aby zapewnić pełną transparentność.

Sołectwa w naszych okolicach: Jastrzębie-Zdrój i Pawłowice

W naszym najbliższym otoczeniu funkcja sołtysa i rady sołeckiej odgrywa niezwykle ważną rolę, organizując życie zarówno w rolniczych, jak i podmiejskich obszarach.

To daje nam w regionie 13 wyjątkowych, wiejskich jednostek pomocniczych, które na co dzień rozwijają się dzięki wytężonej pracy swoich sołtysów i rad.

Życzenia z okazji Dnia Sołtysa

Z okazji przypadającego dziś, 11 marca, Dnia Sołtysa, pragniemy złożyć najserdeczniejsze życzenia wszystkim Sołtyskom,

Sołtysom oraz Członkom Rad Sołeckich z gminy Pawłowice oraz Jastrzębia-Zdroju!

Dziękujemy Wam za codzienną pracę, ogromne zaangażowanie społecznie i cierpliwość w wysłuchiwaniu głosów mieszkańców. Życzymy dużo zdrowia, niewyczerpanej energii do działania, niesłabnącego zapału oraz życzliwości ze strony władz samorządowych.

Niech fundusze sołeckie zawsze wystarczają na realizację najśmielszych pomysłów, a każda inicjatywa w Moszczenicy, Boryni, Pniówku, Pielgrzymowicach czy Krzyżowicach owocuje zgraną i silną społecznością lokalną. Wszystkiego najlepszego!

opracował

Teodor Wiśniewski

redakcja jas24info