Kiedy ostatni raz zdarzyło się Państwu zakończyć rozmowę, zanim tak naprawdę się zaczęła? Bo ktoś powiedział coś, co nas zdenerwowało. Bo mieliśmy już wyrobione zdanie. A co by się stało, gdybyśmy zamiast automatycznej oceny i słowa „stop” powiedzieli: „porozmawiajmy”? Od takich właśnie trudnych pytań rozpoczął się w sobotę, 19 września, pierwszy dzień Festiwalu Organizacji Pozarządowych w Jastrzębiu-Zdroju. Temat przewodni konferencji w Łaźni Moszczenica nie pozostawiał złudzeń – dorośli muszą nauczyć się na nowo słuchać, aby uchronić młodzież przed falą nienawiści.

 

 

 

Stop hejt, start dialog. Jastrzębie-Zdrój szuka ratunku dla młodzieży w kryzysie

Spotkanie, na które w imieniu prezydenta miasta Michała Urgoła zaprosił wiceprezydent Andrzej Matusiak, zgromadziło środowisko oświatowe: dyrektorów, nauczycieli i pedagogów.

To oni każdego dnia stoją na pierwszej linii frontu w szkolnych korytarzach.

– Praca w szkole wymaga dziś od pedagogów nie tylko wiedzy, ale też ogromnej czujności. Wiemy doskonale, że hejt, narastające konflikty i drastyczny brak porozumienia bardzo rzadko są dziełem przypadku. One zazwyczaj zaczynają się w rodzinie, przenikają do szkoły i rozlewają się na całe najbliższe środowisko ucznia – podkreślał wiceprezydent Matusiak, apelując do zebranych o uważność i gotowość do pomocy tym, którzy znaleźli się w sytuacjach kryzysowych.

Bumerang nienawiści zaczyna się od dorosłych

W mocnych słowach do zebranych zwrócił się na wstępie również Przewodniczący Rady Miasta Piotr Szereda. Nawiązując do idei tworzenia "bezpiecznego świata dla dzieci", gorzko zauważył, że ta przestrzeń staje się dla najmłodszych coraz bardziej niebezpieczna, a winę za to ponoszą często... sami dorośli.

Przewodniczący zwrócił szczególną uwagę na brutalizację języka osób na eksponowanych stanowiskach, które w przestrzeni publicznej nie szczędzą sobie ostrej, niszczącej krytyki. Przypomniał, że hejtujący zbyt często zapominają, iż za każdym atakowanym człowiekiem stoi jego rodzina. – To ostatecznie wraca do nas jak bumerang i uderza w nasze dzieci – zaznaczył. Przyznał przy tym szczerze, że sam nieraz boleśnie odczuł skutki takich działań, co tylko utwierdza go w przekonaniu, jak kluczowa dla naszej jastrzębskiej społeczności jest to dyskusja.

Gdzie kończy się żart, a zaczyna paragraf?

Debata, stanowiąca serce sobotniego spotkania, zgromadziła grono wybitnych specjalistów, zmuszając do spojrzenia na problem hejtu z wielu perspektyw.

Wymiar prawny i policyjny zjawiska nakreśliły Prezes Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju Aleksandra Wilkos oraz oficer policji i specjalistka ds. profilaktyki nadkom. dr Aneta Zacharjasz (wsparcia udzieliła również rzecznik KMP, asp. sztab. Halina Semik). Prelegentki bezlitośnie obaliły mit „dziecięcych konfliktów”. Dziś musimy jasno definiować, czym hejt różni się od mowy nienawiści, oraz gdzie przebiega cienka czerwona linia pomiędzy nieporozumieniem rówieśniczym a czynem zagrożonym odpowiedzialnością karną nieletniego.

Podjęto również ważny wątek systemowy. Prodziekan Wydziału Nauk Społecznych i Technicznych mgr Mariusz Kuliński punktował, z czego wynikają opory dorosłych przed podejmowaniem pierwszych działań interwencyjnych i jak przygotować się na zagrożenia płynące z próby rozbicia układu sprawca-ofiara.

Kryzys, którego nie widać gołym okiem

Najbardziej poruszające okazały się jednak panele psychologiczne. Specjaliści pracujący na co dzień z jastrzębską młodzieżą uświadamiali, jak bardzo zmienił się ciężar gatunkowy przemocy na przestrzeni ostatnich dekad. Kierownik Punktu Interwencji Kryzysowej Iwona Mikołajczyk zwróciła uwagę na dramatyczną zmianę krajobrazu: kiedyś dziecko mogło uciec od sprawcy, zamykając za sobą drzwi domu. Dziś, przez telefony i media społecznościowe, hejt towarzyszy mu przez całą dobę.

Psychoterapeutka Aurelia Golda (Akademia Sukcesu) oraz Anna Kulikowska (ośrodek Relacja) tłumaczyły mechanizmy budowania nienawiści. Niskie poczucie własnej wartości niszczy obie strony barykady – zarówno ofiarę, jak i agresora. Analizowano nieświadome zachowania w rodzinie, które mogą napędzać błędne koło reakcji i podtrzymywać problem zamiast go gasić.

Z kolei psycholog Sylwia Wdowiak uderzyła w najtrudniejszy, najmniej uchwytny aspekt problemu: co zrobić, gdy dziecko pozornie funkcjonuje świetnie? Uśmiecha się, chodzi do szkoły, twierdzi, że "wszystko jest okej", a nagle pojawiają się niepokojące sygnały: wycofanie, problemy ze snem, samouszkodzenia czy rozdawanie swoich rzeczy. Uczestnicy debaty usłyszeli jasny komunikat – słowa takie jak „lepiej, gdyby mnie nie było” czy „nie mam już siły” to nie są młodzieńcze fanaberie. To sygnały alarmowe, których rodzic ani pedagog absolutnie nie może zbagatelizować.

Zejść z kanapy i stawić czoła krytyce

Głos środowiska eksperckiego uzupełniła perspektywa z samego centrum internetowego życia. Oskar Mitrenga, twórca internetowy i uczestnik telewizyjnego programu „Kanapowcy”, opowiedział o własnej drodze – fizycznej i psychicznej metamorfozie, która wystawiła go na publiczną ocenę. Podzielił się z zebranymi trudnymi momentami szczerości, rozczarowaniami oraz tym, co realnie pomaga przetrwać kryzysy w obliczu negatywnych komentarzy i stereotypów.

Wydarzenie miało również doskonałą oprawę artystyczną. Przed publicznością wystąpiła Natalia Motyka (Natalia MOT) – utalentowana jastrzębska wokalistka. Laureatka konkursu „Talent Mam” od lat udowadnia, że pasja i konsekwencja przynoszą owoce. Artystka w 2025 roku zadebiutowała autorskim, bardzo emocjonalnym utworem „ŻAL”, który idealnie wpisał się w refleksyjny charakter sobotniego spotkania.

Słowa mają znaczenie. Czas na dialog

Doskonałą klamrą spinającą wielogodzinną debatę było wystąpienie Naczelnik Wydziału Kultury i Sportu, Ewy Gutowskiej. Podsumowując spotkanie, zostawiła słuchaczy z jedną, niezwykle ważną refleksją.

– Słowa mają znaczenie. Słowa mogą ranić, wykluczać i dzielić, ale mogą również budować porozumienie. Dlatego „Stop hejt, start dialog” to nie tylko hasło dzisiejszej konferencji. To zaproszenie do codziennego wyboru: zamiast hejtu – rozmowa, zamiast oceniania – próba zrozumienia, zamiast podziałów – szukanie tego, co nas łączy – mówiła naczelnik, dziękując wszystkim za obecność, zaangażowanie i gotowość do trudnych rozmów. Wyraziła przy tym głęboką nadzieję, że sobotnie spotkanie będzie zaledwie początkiem kolejnych, dobrych dialogów.

Festiwal Organizacji Pozarządowych potrwa przez cały weekend. W niedzielę, dzisiaj,  od godziny 14:00, organizatorzy zapraszają do Parku Zdrojowego na kolejną część wydarzenia – tym razem w plenerze. To jednak nie koniec ważnych społecznych inicjatyw.

Już 3 października o godz. 9:00 w Kinie Centrum odbędzie się profilaktyczne forum organizowane przez Klub Abstynentów „ARKA”. W programie znajdzie się m.in. debata z dwiema prelegentkami o korzyściach płynących z rezygnacji z alkoholu oraz koncert.

Bezpłatne wejściówki na to wydarzenie są już dostępne.

 

Autor: Alojzy Godos / Zespół Redakcyjny jas24info

foto:wląsne panel dyskusyjny

Jastrzębie-Zdrój, Łaźnia Moszczenica, hejt, przemoc rówieśnicza, Michał Urgoł, Andrzej Matusiak, Piotr Szereda, Ewa Gutowska, psychologia, interwencja kryzysowa, Festiwal Organizacji Pozarządowych